نکات کلیدی:

·  پنج پیامد نامطلوب بارداری با افزایش خطر ابتلا به بیماری‌های شریان محیطی (PAD) مرتبط بودند.

·  دیابت بارداری، قوی‌ترین ارتباط را نشان داد.

نتایج یک مطالعه اخیر، پنج پیامد اصلی و نامطلوب بارداری را با افزایش خطر ابتلا به بیماری شریان محیطی (PAD) تا ۴ دهه پس از زایمان مرتبط دانست.

می‌دانیم که زنان مبتلا به عوارض بارداری، مانند پره‌اکلامپسی و زایمان زودرس، در مراحل بعدی زندگی با افزایش خطر بیماری‌های قلبی مواجه هستند؛ اما با این حال، محققان در نشریه  PLoS Medicineنوشتند که ارتباط میان این عوارض با خطر آینده‌ی ابتلا به  PADکمتر مشخص شده است.

پروفسور کیسی کرامپ، استاد و معاون سلامت جمعیت و مدیر مرکز علوم سلامت جمعیت در مرکز علوم سلامت دانشگاه تگزاس در هیوستون، گفت: «بیماری شریان محیطی، با وجود اینکه شایع و از نظر بالینی بسیار مهم است، در مقایسه با سایر بیماری‌های قلبی‌عروقی کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است. ما در این مطالعه، خطر بلندمدت بیماری شریان محیطی را در طول دوره حیات زنانی که دچار عوارض اصلی بارداری شده بودند، بررسی کردیم. هدف ما یافتن راه‌هایی برای شناسایی زنان پرخطر در مراحل اولیه است تا بتوانیم زودتر برای محافظت از سلامت بلندمدت آن‌ها مداخله کنیم.»

محققان با استفاده از داده‌های کشوری در سوئد، بیش از ۲.۲ میلیون زن را که زایمان تک‌قلو داشتند (میانگین سنی در اولین زایمان: ۲۷ سال) و دارای سابقه هر یک از پنج پیامد اصلی و نامطلوب بارداری بودند، شناسایی کردند. این پیامدها در بازه زمانی مورد مطالعه از سال ۱۹۷۳ تا ۲۰۱۵ شامل زایمان زودرس، وزن کم هنگام تولد نسبت به سن بارداری (SGA)، پره‌اکلامپسی، دیابت بارداری و سایر اختلالات فشار خون بود. ۳۰ درصد از این زنان حداقل یک مورد از این پنج پیامد نامطلوب را تجربه کرده بودند. در این میان، زایمان با وزن کم نسبت به سن بارداری (SGA)، شایع‌ترین پیامد بود.

پروفسور کرامپ، گفت: محققان سپس تشخیص‌های  PADرا در طول دوره‌ی پیگیری تا ۴۶ سال پس از زایمان بررسی کردند. در طول ۵۴ میلیون نفر-سال پیگیری، ۱۳,۲۱۱ زن (۰.۶٪) در این گروه دارای تشخیص  PADبودند. میانگین سنی در زمان تشخیص PAD، ۶۲ سال بود.

محققان ارتباط معناداری بین هر پنج پیامد نامطلوب بارداری و افزایش خطر PAD در بازه ۳۰ تا ۴۶ سال پس از زایمان یافتند:

·  ۳.۸ برابر افزایش خطر در زنان با سابقه دیابت بارداری(HR=3.83؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 3.2-4.59؛ P<0.001).

·  ۱.۷ برابر افزایش خطر در زنان با سابقه وزن کم نسبت به سن بارداری(HR=1.74؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.65-1.83؛ P<0.001).

·  ۱.۶ برابر افزایش خطر در زنان با سابقه سایر اختلالات فشار خون(HR=1.61؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.21-2.15؛ P=0.001).

·  ۱.۶ برابر افزایش خطر در زنان با سابقه زایمان زودرس(HR=1.58؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.48-1.7،P<0.001).

·  ۱.۳ برابر افزایش خطر در زنان با سابقه پره‌اکلامپسی(HR=1.28؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.2-1.37؛ P<0.001).

پروفسور کرامپ، گفت: وقتی محققان این ارتباط را در مراحل زودتر، یعنی در بازه ۱۰ سال پس از زایمان بررسی کردند، خطر ابتلا به PAD در زنان با سابقه زایمان زودرس(HR=2.02؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.55-2.64؛ P<0.001)، دیابت بارداری(HR=1.84؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.01-3.35؛ P=0.04) و وزن کم نسبت به سن بارداری(HR=1.53؛ فاصله اطمینان 95 درصد: 1.2-1.94؛ P=0.001) بالاتر بود، اما در سایر پیامدها چنین نبود.

پروفسور کرامپ، افزود که زنان با سابقه بیش از یک پیامد نامطلوب بارداری، با افزایش بیشتری در خطر ابتلا به PAD مواجه بودند.

او در ادامه گفت: «آنچه به عنوان موضوعی بسیار غافلگیرکننده به نظر می‌رسد، این است که این ارتباط در هر پنج پیامد نامطلوب بارداری به طور معناداری بالا بود. با وجود اینکه این‌ها پیامدهای بالینی متمایزی هستند، هر یک به طور مستقل با خطر بلندمدت بالاتر برای بیماری شریان محیطی مرتبط بودند که نشان‌دهنده مسیرهای عروقی مشترک زیربنایی است. این واقعیت که این خطر تا ۴۶ سال پس از زایمان قابل تشخیص بود نیز حائز اهمیت است؛ این موضوع نشان می‌دهد که عوارض بارداری می‌توانند به عنوان یک نشانگر اولیه از خطر عروقی، چندین دهه قبل از زمانی که معمولاً برای بیماری شریان محیطی اقدام به غربالگری یا بررسی می‌شود، عمل کنند. زنان مبتلا به دیابت بارداری بالاترین میزان خطر بلندمدت را داشتند.»

بر اساس تحلیل خواهر-برادر (cosibling analysis)، محققان اعلام کردند که ارتباط بین عوارض بارداری و  PADنمی‌تواند به عوامل خانوادگی مشترک نسبت داده شود.

پروفسور کرامپ، گفت: «این یافته‌ها پیامدهای مهمی برای مراقبت‌های بهداشتی مادام‌العمر زنان دارد. این نتایج به شواهد رو به رشدی می‌افزاید که نشان می‌دهند پیامدهای نامطلوب بارداری، عوامل خطر بلندمدت برای بیماری‌های قلبی‌عروقی، به ویژه بیماری شریان محیطی هستند. دوره پس از زایمان و انتقال به مراقبت‌های اولیه، فرصتی حیاتی برای شناسایی این زنان جهت مدیریت زودهنگام خطر قلبی‌عروقی است؛ ایده‌آل این است که سابقه بارداری نامطلوب به عنوان یک عامل خطر همیشگی در پرونده پزشکی ثبت شود. این امر باید مدیریت تهاجمی سایر عوامل خطر قابل اصلاح، از جمله دیابت، فشار خون، هایپرلیپیدمی (چربی خون بالا)، استعمال دخانیات و بی‌تحرکی را برانگیزد.»

محققان به چندین محدودیت در مطالعه حاضر نیز اشاره کردند، از جمله تمرکز مطالعه تنها بر افراد در جمعیت سوئد که ممکن است تعمیم‌پذیری آن را محدود کند (مگر اینکه در جمعیت‌های دیگر نیز تکرار شود) و همچنین اتکا به کدهای تشخیصی که ممکن است باعث بروز خطای طبقه‌بندی شده باشد.

پروفسور کرامپ، گفت: محققان در حال ارزیابی سایر پیامدهای قلبی‌عروقی بلندمدت در همان جمعیت مورد مطالعه هستند.

منبع:

https://www.healio.com/news/cardiology/20260925/women-with-pregnancy-complications-face-higher-future-risk-for-peripheral-artery-disease